Kontaktul. Lwowska 1, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 611-25-05
fax: +48 56 611-47-72
e-mail: dwnbiw@umk.pl
obrazek nr 1 obrazek nr 2 obrazek nr 3 obrazek nr 4 obrazek nr 5

Granty

Aktualnie realizowane projekty badawcze

2017/25/B/HS3/00243 – “Umieralność mieszkańców wsi kujawskiej w latach 1815-1914 na tle zmian społeczno-gospodarczych i przemian elementów klimatu na przykładzie parafii Kowal. Próba analizy interdyscyplinarnej na podstawie źródeł historycznych i klimatologicznych/The mortality of kuyavian villagers in 1815-1914 against socio-economic transformation and change of chosen climatic elements. The case of Kowal Parish. An attempt of an interdisciplinary analysis based on historical and climate data” – grant Narodowego Centrum Nauki OPUS 13 (2018-2021); kierownik: dr Alicja Drozd-Lipińska

Umieralność wśród populacji ludzkich żyjących od XVI do XIX w., gwałtownie fluktuowała na przestrzeni lat. Dociekanie przyczyn jej wzrostu oraz opisywanie skutków, jaki niósł on dla mieszkańców, ma tak długi rodowód, jak samo zainteresowanie opracowywaniem danych metrykalnych. Wielu badaczy wskazuje, że wzrost umieralności w XIX w. był konsekwencją sumarycznego oddziaływania na populację czynników środowiskowych oraz warunków społeczno-politycznych. Na parametry biodemograficzne ludności wpływały m.in. status socjoekonomiczny (SES), stopień urbanizacji czy uprzemysłowienie terenu. W przedindustrialnych grupach ludzkich jednym z najważniejszych naturalnych kontrolerów ruchu naturalnego były jednak choroby endemiczne lub epidemiczne. Ich charakter i częstotliwość ewoluowały na przestrzeni wieków. W literaturze podkreśla się, że epidemie pojawiały się po długotrwałych okresach głodu, które wpływały na obniżenie biologicznej odporności populacji. Każdy z epizodów chorób epidemicznych powodował jednocześnie zmniejszenie liczby zawieranych małżeństw, a w konsekwencji także spadek liczby urodzeń w populacji.

Badania, jakie podjęte zostały w ramach niniejszego projektu miały prześledzić ewentualne powiązania pomiędzy liczbą zgonów a czynnikami społeczno-ekonomicznymi i politycznymi w populacji kujawskiej, zamieszkującej obszar parafii Kowal na Kujawach Wschodnich w Królestwie Polskim (lata 1815-1914). Dzięki nim możliwa stała się rekonstrukcja zmian poziomu umieralności mieszkańców wsi kujawskiej w XIX w. W pierwszych dziesięcioleciach badanego okresu modelowały ją głównie kolejne, charakteryzujące się wyraźną sezonowością, fale epidemii, których wpływ selekcyjny tracił jednak z czasem na znaczeniu. Skalę strat spowodowanych chorobami epidemicznymi potęgowały okresy niedożywienia, będące pochodną kryzysów polityczno-społecznych i zawirowań ustrojowych, ale też spowodowane po prostu niekorzystnymi warunkami klimatycznymi (m.in. suszami lub długotrwałymi, mroźnymi zimami), a osłabiona nimi populacja narażona była w dalszej perspektywie na większą podatność na choroby, zarówno o charakterze endemicznym, jak i epidemicznym.

Nagłe przemiany elementów klimatu stanowiły dodatkowo niezależny element kształtujący obraz demograficzny badanej populacji. Chodzi tu zwłaszcza o tzw. stres cieplny,  ekstremalne odchylenia od wartości średnich, trudno uchwytne w analizowanym okresie na podstawie zachowanych danych, w tym fale upału, określane w literaturze anglojęzycznej mianem heat waves. Wpływu szeroko pojętych czynników środowiska życia na populację nie można zatem opisać prostymi zależnościami, a natężenie ich oddziaływania na umieralność zmieniało się w czasie.

Osoby, które zainteresowały się prezentowanymi powyżej wynikami prac badawczych zachęcamy do zapoznania się wkrótce z podsumowującą projekt publikacją “Umieralność mieszkańców wsi kujawskiej w latach 1815-1914 na tle zmian społeczno-gospodarczych i przemian elementów klimatu na przykładzie parafii Kowal” (red. A. Drozd-Lipińska, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2021), która niebawem dostępna będzie online w systemie Open Access także na tej stronie.

 

2014/15/B/NZ4/00751 – “Rola melanizacji komórek w regulacji biologii czerniaka: implikacje kliniczne w chorobie w 3 i 4 stopniu zaawansowania”; grant NCN OPUS 8 (2015 – 2019); kierownik: dr hab. Anna Brożyna

Najważniejsze osiągnięcia:

  • wykazanie negatywnego wpływu melanizacji czerniaków na wyniki leczenia pacjentów z użyciem radioterapii (Oncotarget 2016;7(14):17844-17853); wyniki tych analiz zostały również omówione w publikacji przeglądowej dotyczącej możliwości uwrażliwiania komórek czerniaka na radioterapię (Int J Mol Sci. 2018 Apr 1;19(4))
  • scharakteryzowanie po raz pierwszy ekspresji receptorów sierocych alfa i gamma związanych z receptorem kwasu retinowego (RORα i RORγ) w znamionach melanocytarnych, czerniakach pierwotnych skóry i przerzutach czerniaka; wykazanie dodatniej korelacji pomiędzy ich ekspresją a obecnością pozytywnych markerów prognostycznych (niski stopień zaawansowania zmiany pierwotnej, brakiem przerzutów, niską aktywnością proliferacyjną, obecnością limfocytów naciekających nowotworów-TIL); aktywna melanogeneza związana była z istotnie zredukowanym poziomem tych receptorów; wysoka ekspresja RORα i RORγ związana z istotnie dłuższym czasem całkowitego przeżycia i przeżycia wolnego od progresji choroby (Oncotarget 2016 Sep 27;7(39):63261-63282); ponieważ, jak wykazały wcześniejsze doświadczenia, niektóre hydroksylowane pochodne witaminy D3 mogą działać jako antagoniści i odwrotni agoniści na receptory RORα i RORγ, wyniki analizy ekspresji tych receptorów w zmianach melanocytarnych człowieka zostały również omówione w publikacjach przeglądowych dotyczących możliwości zastosowania witaminy D i jej pochodnych (J Steroid Biochem Mol Biol. 2018 Mar;177:159-170; Lab Invest. 2017 Jun;97(6):706-724)

Wyniki prowadzonych badań były także prezentowane na zagranicznych i krajowych konferencjach naukowych.

Komunikaty w czasopismach:

1. E-cadherin expression correlates to nuclear receptors for vitamin D and pigmentation in melanomas, J Invest Dermatol 2018: 138, Suppl. 1, S24; International Investigative Dermatology, IID, 16-19.05.2018, Orlando, Floryda

2. The effect of protein-bound polysaccharides derived from Coriolus versicolor Chinese fungus on SkMel 188 melanoma cells viability. Contemporary Oncology Współczesna Onkologia 2018: 22 (Suppl. 2): 45; 10th Anniversary International Conference of Contemporary Oncology, Poznań, 21-23.03.2018

3. Expression of retinoic acid receptor-related orphan receptors (ROR) α and γ correlates with hypoxia in cutaneous melanomas. J Invest Dermatol 2016: 136, Suppl. 2, s. 241; 46th Annual ESDR Meeting, Monachium, 7-10.09.2016

Komunikaty w materiałach konferencyjnych:

1. 52. Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Histochemików i Cytochemików (PTHiC), Białystok, 13-16.09.2018: Polisacharydopeptydy izolowane z chińskiego grzyba Coriolus versicolor indukują programowaną nekrozę amelanotycznych komórek czerniaka. s. 30-31 (zgłoszone wystąpienie)

2. III Poznańskie Dni Cytometrii i Immunopatologii, 24-25.05.2018, Poznań:

  • Wpływ polisacharydopeptydów izolowanych z chińskiego grzyba Coriolus versicolor na żywotność komórek czerniaka w zależności od stopnia ich melanizacji, s. 37
  • Wpływ radioterapii na populację limfocytów T regulatorowych we krwi obwodowej u pacjentów z czerniakiem skóry, s. 13

3. III Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Europejski Wymiar Nauk o Zdrowiu, Bydgoszcz, 10-11.05.2018:

  • Zmiany w populacji limfocytów regulatorowych we krwi obwodowej u pacjentów z czerniakiem skóry poddanych radioterapii, s. 28-29
  • Stopień pigmentacji komórek czerniaka determinuje ich wrażliwość na działanie polisacharydopeptydów izolowanych z chińskiego grzyba Coriolus versicolor, s. 18-19

4. XLIX Sympozjum PTHiC, Międzyzdroje, 2015.IX.09: Charakterystyka limfocytów naciekających nowotwór w czerniakach skóry o różnym poziomie pigmentacji, s. 77-78

 

2018/29/N/NZ3/02514 – “Wpływ selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM) na aktywną demetylację DNA w komórkach raka piersi”; grant NCN PRELUDIUM 15 (2019 – 2021); kierownik: dr Kinga Linowiecka

 

2017/25/B/HS3/00243 – “Umieralność mieszkańców wsi kujawskiej w latach 1815 – 1914 na tle zmian społeczno-gospodarczych i przemian elementów klimatu na przykładzie parafii Kowal. Próba analizy interdyscyplinarnej na podstawie źródeł historycznych i klimatologicznych”; grant NCN OPUS 13 (2018 – 2019); kierownik: dr Alicja Drozd-Lipińska

 

2017/27/B/NZ7/01487 – “Wpływ doustnej suplementacji witaminą C na epigenetyczne modyfikacje DNA – możliwy mechanizm przeciwnowotworowego działania witaminy C”; grant NCN (2019 – obecnie); wykonawca: mgr inż. Justyna Szpotan

 

2015/19/B/NZ5/02208 – “Produkty szlaków demetylacji i deaminacji DNA jako nowe biomarkery rozwoju i predyktory efektów leczenia ostrych białaczek”; grant NCN (2016 – obecnie); wykonawca: mgr inż. Justyna Szpotan

 


Zrealizowane projekty badawcze

2017/01/X/HS3/00312 – “Dynamika biologiczna populacji kujawskich w latach 1880 – 1889 w świetle danych zaczerpniętych z ksiąg metrykalnych”; grant NCN MINIATURA 1 (2017 – 2018); kierownik: dr Alicja Drozd-Lipińska

02747/16/FPK/NID – “Opracowanie i publikacja wyników badań archeologicznych średniowiecznego zespołu osadniczego w Starorypinie” (2016 – 2017); grant Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, program: “Dziedzictwo kulturowe priorytet Ochrona zabytków Archeologicznych”, Narodowy Instytut Dziedzictwa; jednostka kierująca: Muzeum w Rypinie, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

00728/16/FPK/NID – “Megalityczny grobowiec kultury amfor kulistych z Kierzkowa na Pałukach. Milczący świadek kultu przodków w epoce kamienia”; grant Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, program: “Dziedzictwo kulturowe priorytet Ochrona zabytków Archeologicznych”, Narodowy Instytut Dziedzictwa; jednostka kierująca: Muzeum Archeologiczne w Biskupinie, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

2015/19/B/HS3/02124 – “Ku początkom chrześcijaństwa na Pomorzu Wschodnim. Średniowieczny zespół osadniczy w Ostrowitem w świetle badań interdyscyplinarnych”; Wydział Filozofii i Historii, Uniwersytet Łódzki; grant NCN OPUS 10 (2015 – 2018); kierownik: dr Jerzy Sikora, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

Alt-Wartenburg/Barczewko – das ermländische Pompeji. Ein deutsch-polnisches archäologisches Forschungsprojekt zur Untersuchung einer untergegangenen Lokationsstadt unter Anwendung moderner Untersuchung (2015-2018); jednostka kierująca: Georg-August-Universität Göttingen Seminar für Ur- und Frühgeschichte, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

PJ/1626 Historia rodu Bojańczyków – dzieje starego browaru (2015 r.); program “Patriotyzm jutra 2015”; Muzeum Historii Polski; jednostka kierująca: Centrum Kultury Browar B, Włocławek, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

3803/14/FPK/NID – “Odkryte na nowo. Kompleksowe opracowanie materiałów archeologicznych z neolitycznego stanowiska Kopydłowo 6, gm. Wilczyn”, Instytut Prehistorii; grant Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, program: “Dziedzictwo kulturowe priorytet Ochrona zabytków Archeologicznych”, Narodowy Instytut Dziedzictwa; jednostka kierująca: Uniwersytet Adama Mickiewicza (2015 r.); wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

Jewish Records Indexing – Poland (2013 r.); jednostka kierująca: Jewish Records Indexing – Poland i Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

0217/P01/2010/70 – “Diagnostyczny i prognostyczny potencjał ekspresji cyklooksygenazy 2 (COX-2) w czerniaku skóry u człowieka”; grant zrealizowany w ramach programu “Iuventus Plus” ustanowionego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2010 – 2011); Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; kierownik: dr Łukasz Kuźbicki, główny wykonawca: prof. dr hab. Barbara W. Chwirot

The Global History of Health (2007 – 2009); jednostka kierująca: Ohio State University, koordynator: dr hab. Tomasz Kozłowski, wykonawca: dr Alicja Drozd-Lipińska

3215/P01/2006/31 – “Ekspresja mRNA COX-2 (cyklooksygenazy 2) w nowotworach skóry pochodzenia melanocytarnego jako potencjalny marker prognostyczny czerniaka skóry człowieka”; grant przyznany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2006 – 2007); Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; kierownik: prof. dr hab. Barbara W. Chwirot, główny wykonawca: dr Łukasz Kuźbicki